سرور (Server)
منظور از سرور : سیستم هایی که به بقیه سیستم ها خدمات ارائه میکنند را سرور(server) میگویند.
منظور از کلاینت : سیستم هایی ک از سرور خدمات دریافت میکنند را کلاینت(Client) میگویند.
تفاوت سرور با بقیه کامپیوتر ها قابلیت وصل شدن به شبکه و ارئه خدمات به سایر سیستم ها است.
برای مثال : اینترنت یک شبکه جهانی است که در آن میلیون ها سرور و کلاینت با هم در ارتباط اند.
- سرور ها از نظر ارتباطی :
- سرور تحت شبکه (Network Server):
این سرور ها در یک شبکه داخلی و خصوصی فعال اند و به تعداد سیستم های محدودی خدمات ارائه میدهند.این نوع سرور ها برای مجموعه ادارات و شرکت ها مناسب هستند.زیرا در این مکان ها نیاز است که بقیه سیستم ها توسط یک سیستم(سرور) اداره و مدیریت شوند.
- سرورهای اینترنتی (Internet Server):
هنگامی که سرورهای یک شبکه از طریق شبکه اینترنت با بقیه سرورها(که خود شامل یک سری سیستم ها میشوند) ارتباط برقرار کنند ، به آن سرورهای اینترنتی میگویند.
این سرورها ابرکامپیوترهایی قدرتمند و دائم روشن میباشند ک به صورت تمام وقت در حال ارائه خدمات هستند.
از مهمترین ویژگی سرورهای اینترنتی امنیت و پایداری آن هاست.
عامل متمایز کردن سرورهای اینترنتی از یکدیگر Name Server ( نام اختصاصی هر سرور در فضای اینترنت) است.
این سرورها برای تمام فعالیت ها و کسب و کارهایی که بر بستر اینترنت هستند مورد استفاده قرار میگیرند.
- سرورها از نظر کاربرد:
- سرور فایل (File Server):
کاربرد این سرورها ذخیره فایل ها و وظیفه شان این است که از طریق شبکه اطلاعاتی که در آن ها ذخیره شده است را در اختیار کلاینت(Client) قرار میدهند.
- سرور بازی (Game Server):
تمام وقایع بازی در این نوع سرور اتفاق میافتد.هنگامی که قصد دارید با دیگران بازی کنید ، میتوانید به یکی از این سرورها وصل شوید.
انواع سرورهای بازی : 1- سروربازی شبکه داخلی 2- سرور بازی شبکه اینترنتی
- سرور پایگاه داده (Database Server):
وظیفه این نوع سرورها ایجاد ارتباط بین پایگاه داده و کاربرانی که نیازمند استفاده از داده های پایگاه هستند. تمامی اطلاعات پایگاه داده در این سرور ذخیره و پردازش میشوند.
- سرور نرمافزار (Application server):
این سرور نوع خاصی از سرور پایگاه داده است. منتها تفاوتش این است که نرم افزارهایی که توسط کلاینت ها استفاده میشوند هم در سرور نصب شده.
- سرور وب (Web Server):
این سرورها برای میزبانی سایت ها مورد استفاده قرار میگیرند.وظیفه این سرورها ذخیره داده های مربوط به سایت و ارسال آن در به مرورگر وب کاربران در سرار جهان است.
- سرور پست الکترونیک (Mail Server):
هدف این سرورها ایجاد و ارسال ایمیل است.
- سرور پروکسی (Proxy Server):
این سرورها رابط میان سرور اصلی و کلاینت هستند.طرز کار آن ها مشابه VPN هاست.به طوریکه پس از بررسی اطلاعات ، آن ها را به سرور اصلی منتقل میکند.
- سرور صوتی / تصویری (Audio/video Server):
کار این سرورها فراهم کردن محتوای چندرسانه ای برای وبسایت ها است و همچنین اجازه پخش و یا دریافت محتوای چند رسانه ای را میدهد.
- سرور چاپگر (Printer Server):
کامپیوتر یا دستگاهی است که به چاپگرها و کلاینت ها از طریق شبکه متصل است و هر وقتی که دستور چاپ از طریق کلاینت داده شود ؛ دستور را به پرینتر مورد نظر انتقال میدهد.
- سرور صدا (Sound Server):
مدیریت دسترسی و استفاده از دستگاه های صوتی مثل کارت صدا را به عهده دارد.
- سرور رسانه (Media Server):
فایل های چند رسانه ای شامل فیلم ها و فایل های صوتی بر روی این نوع سرور قرار میگیرند و کاربران میتوانند بدون نیاز به دانلود، آن فایل ها را مشاهده کنند.
- سرور محاسباتی (Computing Server):
برای انجام پردازش و محاسبات مورد استفاده قرار میگیرد.برای مثال هنگامی که پردازنده های یک سیستم از پس پردازش بر نیایند ، میتوان با وصل کردن آن سیستم به سرور، از پردازنده سرور در کنار پردازنده خود سیستم کمک گرفت.
- سرور خانگی (Home Server):
این نوع سرور برای منازل مسکونی بکار میرود. سرور از طریق یک شبکه خانگی و یا اینترنت به سایر دستگاه های خانه متصل است و به آن ها خدمات ارائه میدهد.
- سرور ارتباطی (Communication Server):
راه اندازی این سرورها به منظور فراهم کردن سرویس های ارتباطی صورت میگیرد. کاربران و رایانه ها میتوانند با اتصال به این سرورها با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.در این سرورها سرویس های امنیتی وجود دارد که ارتباطات افراد با یکدیگر را کنترل میکند.
- سرور مستقل (Standalone Server):
این سرور مستقل است و جزو زیر شاخه های شبکه های بزرگتر محسوب نمیشنود. به طور کلی یک سرور مستقل بدون وابستگی به منابع دیگر به مشتری (Client) های خود ارتئه خدمات انجام میدهد.
- تفاوت سرورها با کامپیوترهای معمولی:
- تفاوت سختافزارها (برای مثال سرورها میتوانند دو پردازنده مرکزی (CPU) داشته باشند.)
- سرور ها به طور دائمی در طول شبانه روز هستند.
- سرور ها نیاز به ایزار های کنترلی از قبیل : کیبورد ، موس و … ندارند.
- سرورها را برای نگهداری از خطرات داخل محلی به نام مرکز داده (Datacenter) نگهداری میکنند. در مرکز دادهها برای محافظت از سرورها دمای آن ها را کنترل میکنند تا سرور در دمای مناسب به فعالیت ادامه دهد.
- به محفظه نگهداری سرورها : Rack و به محفظه نگهداری قطعات کامپیوترهای معمولی ؛ Case میگویند.
- مجموعه Rackها را در قفسه هایی به نام Cage نگهداری میکنند.
- مستقر بودن تیمی از متخصصان درDatacenter برای رفع مشکلات احتمالی سرورها
- سخت افزارهای سرور:
- مادربرد سرور (Server Motherboard):
مادربرد های سرور طوری طراحی شدهاند که توانایی اجرای شبانه روزی را دارند.
این مادربرد ها حداقل ظرفیت دو پردازنده مرکزی سرور ، دو هارد سرور و تعدادی سخت افزار های دیگر را دارند.
- پردازنده مرکزی سرور (Server CPU):
امروزه پردازنده های مدرن برای استفاده های طولانی مدت طراحی میشوند اما پردازنده های سرور به صورت تخصصی برای پردازش حجم زیادی از داده ها به صورت شبانه روزی طراحی شده است.سرورها حداقل دو پردازنده مرکزی میتوانند داشته باشند.
- رم سرور (Server Ram):
از قطعات اصلی سرور محسوب میشود.قابل تعویض هستند و در صورت خرابی میتوان بدون از دست دادن اطلاعات آن ها را تعویض نمود
- رید کنترلر (Raid Controller):
برای مدیریت هارد دیسک ها (HDD) یا درایو های جامد (SSD) در کامپیوترها و سرورها استفاده میشود.در واقع حاقظه های ذخیره ساری زیر نظر ریدکنترلر بصورت یک سخت افزرا منطقی واحد کار میکنند.در واقع ریدکنترلر رابطی بین سیستم عامل و درایو های سخت افزاری است ؛ چون گروهی از سخت افزار را به عنوان یک سخت افزار واحد به سیستم عامل و یا برنامه معرفی میکند.ریدکنترلر از داده ها نیز میتواند محافظت کند ؛ بطوریکه میتواند به کپی های یک داده در دستگاه های فیزیکی مختلف دسترسی داشته باشد.ریدکنترلرها هم می تواند بصورت سخت افزاری یک کارت PCI باشد که برای پشتیبانی از دستگاه های SATA وSAS طراحی شدهاند و هم میتواند بر روی مادربرد سخته شود.همچنین میتواند نرم افزاری ساخته شود که در نهایت برای پیاده سازی دستورالعمل های خود از منابع سخت افزاری استفاده میکند.کارکرد ریدکنترلر های سخت افزاری و نرم افزاری کارکردی مشابه دارند ؛ اما ریدکنترلر نرم افزاری از نظر عملکرد نسبت به ریدکنترلر سخت افزاری بسیار ضعیفتر عمل میکند.
- فن سرور (Server Fan):
برای تهویه مناسب قطعات سرور و محافظت قطعات در برابر گرمای بیش از حد و گاها سوختن
- باتری رید کنترلر (Raid Controller Battery):
اگر در مناطقی باشید که با قطعی های متعدد برق مواجه هستید ، حتما نیازمند باتری برای ریدکنترلر هستید ؛ چون در صورت قطعی برق و خاموش شدن سرور اطلاعات حافظه پنهان(Cache) از بین میرود ، ولی اگر برای ریدکنترلر خود باتری تهیه کنید ، حتی در صورت مواجهه با قطعی برق اطلاعات در حافظه پنهان(Cache) میماند و شما میتوانید اطلاعات را بازیابی کنید.البته نگهداری اطلاعات توسط باتری به طور دائمی نیست و بستگی به ظرفیت باتری دارد.بسته به ظرفیت باتری ، میتوان اطلاعات را از چند ساعت تا چندین روز اطلاعات را نگهداری کرد.
- کارت شبکه سرور (Server Network Card):
کارت شبکه (Network Interface Card)(NIC) برای برقراری ارتباط و تبادل اطلاعات بین کامپیوترها و سرورها در یک شبکه محلی (Local Area Network)(LAN) بکار میرود.امروزه کارت شبکه ها در تمامی مادربرد های تولید شده نصب شده اند.در سرور کارت شبکه رابط بین سرور و شبکه کامپیوتری است.هر سرور برای برقراری ارتباط با شبکه چه از طریق اینترنت و چه از طریق شبکه محلی (LAN) حداقل نیازمند یک کارت شبکه است.کارت شبکه قابلیت متصل کردن چندین سرور به هم را دارد.با کارت شبکه همچنین میتوان ارتباط سیمی و فیبرنوری برقرار کرد.از طریق کارت شبکه میتوان دیتاهای ارسالی بین سرورها و کاربران را کنترل و مدیریت کرد.
_ انواع کارت های شبکه :
- کارت شبکه اترنت (Ethernet)
- کارت شبکه فیبرنور (Fiber)
- حافظه ذخیره سازی سرور (هارد سرور)(Server Hard):
در سرور حتما لازم است که حداقل دو هارد در سرور باشند تا در صورت پیش آمدن مشکل برای یکی از هارد ها سرور آفلاین نشود.
یکی از روش هایی که برای جلوگیری در مقابل از بین رفتن اطلاعات ایجاد شده ، RAID است.
RAID5 یکی از محبوبترین روش های RAID است ؛ در این روش حداقل سه هارد وجود دارند هر
کدام داری کپی اطلاعات هستند.در صورتی که یکی از هارد ها خراب شود ، میتوان آن را به آسانی
جایگزین کرد و هنگامی که هارد جدید نصب شد ، سرور اطلاعات مورد نیاز را روی هارد جدید
مینویسد.
- واحد منبع تغذیه سرور (Server PSU*)(PSU=Power Supply Unit):
تمامی سرورها دارای منبع تغذیه اضافی هستند و در اکثر مواقع دو واحد منبع تغذیه دارند بطوریکه هر کدام نیمی از انرژی مورد نیاز سرور را تأمین میکنند.اگر یکی از واحد های منبع تغذیه خراب شود ، آن دیگری تمام انرژی میکند و اجازه خاموش شدن سرور را نمیدهد.
- واحد پردازش گرافیکی (GPU):
در واقع تمامی سرورها لزوما نیازمند گرافیک نمیباشند ولی سرورهایی وجود دارند به نام سرورگرافیکی(GPU Server) که برای پردازش های گرافیکی سنگین استفاده میشوند.
_ ولی به طور کلی استفاده از کارت گرافیک در سرور مزایایی به همراه دارد:
- افزایش عملکرد محاسباتی
- انعطاف پذیری و ثبات
- مدیریت کارها
- آموزش هوش مصنوعی
- سیستم عامل های سرور:
نوع سیستم عامل و نرم افزار های نصب شده بر روی سرورها بستگی به کاربرد و هدف آن سرور دارد.
_ سیستم عامل های رایج در سرور ها عبارتند از:
- Linux (لینوکس)
- Windows (ویندوز)
- نرم افزار های مجازی ساز مانند: VMware ESK
- تصاویری از قطعات سخت افزاری سرور نام برده شده :
